logo
แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Treatment of Stroke)

แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Treatment of Stroke)

อาการเตือนโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Stroke) คือโรคที่มีอาการผิดปกติทางระบบประสาทอย่างเฉียบพลันที่เกิดจากหลอดเลือดสมอง ได้แก่ แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด วิงเวียนศีรษะหรือเดินเซ หมดสติ

ชนิดของโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

  1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน เกิดจาก “ลิ่มเลือด” ไปอุดหลอดเลือดที่เลี้ยงสมอง ทำให้ขาดเลือด ส่งผลให้สมองขาดออกซิเจน เกิดการตายของเนื้อสมอง
  2. โรคหลอดเลือดสมองแตก เกิดจากหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้เกิด “ก้อนเลือด” ไปกดเนื้อสมอง ส่งผลให้สมองทำงานผิดปกติ

การตรวจวินิจฉัย

ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจวินิจฉัยยืนยันโรค ด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง (CT brain) หรือเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กสมอง (MRI brain)

แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน มีอะไรบ้าง?

  1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน ต้องทำการเปิดหลอดเลือดอย่างเร่งด่วนสามารถทำได้ 2 วิธี ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่เกิดอาการ ข้อบ่งชี้ และข้อห้ามของการรักษา
  2. โรคหลอดเลือดสมองแตก ปรึกษาแพทย์ศัลยกรรมระบบประสาท เพื่อวางแผนการรักษาว่าจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดหรือไม่

ภาพโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน

ภาพโรคหลอดเลือดสมองแตก

การรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

วิธีที่ 1 การให้ “ยาสลายลิ่มเลือด” (rt-PA) ทางหลอดเลือดดำ

เป็นวิธีการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่มีอาการไม่เกิน 4.5 ชั่วโมง และไม่มีข้อห้ามในการให้ยา โดยแพทย์จะให้ยาสลายลิ่มเลือดเพื่อเปิดหลอดเลือดทางหลอดเลือดดำ ซึ่งจะทำให้เลือดสามารถไปเลี้ยงสมองส่วนที่ขาดออกซิเจนได้ทันเวลา

ข้อดี/ประสิทธิภาพ

ได้รับยา

ไม่ได้รับยา

ความพิการน้อยลงจนแทบไม่มี

43 %

26 %

มีความพิการและต้องมีคนดูแล

40 %

53 %

โอกาสเลือดออกในสมอง

7 %

0.6 %

โอกาสเสียชีวิต

17 %

 

ข้อเสีย/ภาวะแทรกซ้อน

  • เลือดออกง่ายผิดปกติ เช่น เลือดออกตามไรฟัน เลือดออกในระบบทางเดินอาหาร หรือบริเวณอื่น ๆ
  • ผู้ป่วย 1 ใน 100 ราย มีโอกาสแพ้ยารุนแรง
  • ผู้ป่วย 7 ใน 100 ราย มีโอกาสเลือดออกในสมอง

 

วิธีที่ 2 การใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือด (mechanical thrombectomy) และ/หรือให้ร่วมกับยาสลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำหรือแดงตามข้อบ่งชี้

เมื่อมีอาการหลอดเลือดแดงสมองขนาดใหญ่ตีบหรืออุดตัน แพทย์จะใส่สายสวนทางหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบไปตามหลอดเลือดจนถึงหลอดเลือดสมองบริเวณที่มีการอุดตันของลิ่มเลือด และทำการลากหรือดูดลิ่มเลือดออกเพื่อเปิดหลอดเลือดสมอง ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้

ข้อดี/ประสิทธิภาพ

ได้รับการรักษา

โอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จ

80 %

กลับมาใช้ชีวิตปกติ

50 - 60 %

ข้อเสีย/ภาวะแทรกซ้อน

  • หลอดเลือดฉีดขาดหรือเลือดออกจากสมองน้อยกว่า 5%

ในกรณีผู้ป่วยและญาติได้พิจารณาข้อดี/ข้อเสีย และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการรักษาแล้วไม่เลือกรับการรักษาทั้ง 2 วิธี ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาตามอาการ เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่มีโอกาสเกิดตามมา และจะได้รับการรักษาด้วยยาต้านเกล็ดเลือด และการทำกายภาพบำบัด


Q&A เกี่ยวกับแนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

1. โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Stroke) คืออะไร?

ตอบ: คือภาวะที่สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมองอย่างกะทันหัน ส่งผลให้เนื้อสมองตายและเกิดอาการผิดปกติทางระบบประสาท เช่น แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว และพูดไม่ชัด

2. โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน มีกี่ชนิด?

ตอบ: มี 2 ชนิดหลัก ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน และโรคหลอดเลือดสมองแตก

3. อาการเตือนสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองมีอะไรบ้าง?

ตอบ: อาการเตือนหลักได้แก่ แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก, ปากเบี้ยว, พูดไม่ชัดหรือฟังไม่เข้าใจ, วิงเวียนศีรษะหรือเดินเซ และอาจมีอาการหมดสติเฉียบพลัน

4. การตรวจวินิจฉัยโรคหลอดเลือดสมองทำอย่างไร?

ตอบ: แพทย์จะทำการตรวจวินิจฉัยยืนยันโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง (CT brain) หรือเครื่องเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กสมอง (MRI brain)

5. แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันมีกี่วิธี?

ตอบ: มี 2 วิธีหลักในการเปิดหลอดเลือดอย่างเร่งด่วน ได้แก่ การให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) ทางหลอดเลือดดำ และการใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือด (Mechanical Thrombectomy)

6. การให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) ต้องทำภายในเวลากี่ชั่วโมง?

ตอบ: ต้องให้ภายในระยะเวลาไม่เกิน 4.5 ชั่วโมง นับตั้งแต่ผู้ป่วยเริ่มมีอาการ และต้องไม่มีข้อห้ามในการใช้ยา

7. การใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือดสมอง (Mechanical Thrombectomy) ทำอย่างไร?

ตอบ: แพทย์จะใส่สายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบขึ้นไปจนถึงหลอดเลือดสมองที่มีการอุดตัน เพื่อทำการลากหรือดูดลิ่มเลือดออก ทำให้เลือดกลับมาไปเลี้ยงสมองได้ตามปกติ

8. โอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จด้วยวิธี Mechanical Thrombectomy มีมากแค่ไหน?

ตอบ: มีโอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จสูงถึง 80% และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตปกติได้ประมาณ 50-60%

9. ภาวะแทรกซ้อนจากการให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) มีอะไรบ้าง?

ตอบ: อาจทำให้เลือดออกง่ายผิดปกติ ผู้ป่วย 1 ใน 100 รายมีโอกาสแพ้ยารุนแรง และผู้ป่วย 7 ใน 100 รายมีโอกาสเกิดภาวะเลือดออกในสมอง

10. หากไม่เลือกรับการรักษาทั้ง 2 วิธี ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาอย่างไร?

ตอบ: ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาตามอาการเพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน, ได้รับการรักษาด้วยยาต้านเกล็ดเลือด และเข้ารับการทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์อายุรกรรม ชั้น 2 โซน D

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) คืออะไร? รู้ทันสัญญาณเตือนและวิธีป้องกันอัมพาต นวัตกรรมรักษาหลอดเลือดสมอง ไม่ต้องผ่าตัด  ด้วย Bi-plane DSA เคล็ดลับป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง

     โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) คืออะไร?       รักษาหลอดเลือดสมองไม่ต้องผ่าตัดด้วย Bi-plane DSA       เคล็ดลับป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง

อาการเตือนโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Stroke) คือโรคที่มีอาการผิดปกติทางระบบประสาทอย่างเฉียบพลันที่เกิดจากหลอดเลือดสมอง ได้แก่ แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด วิงเวียนศีรษะหรือเดินเซ หมดสติ

ชนิดของโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

  1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน เกิดจาก “ลิ่มเลือด” ไปอุดหลอดเลือดที่เลี้ยงสมอง ทำให้ขาดเลือด ส่งผลให้สมองขาดออกซิเจน เกิดการตายของเนื้อสมอง
  2. โรคหลอดเลือดสมองแตก เกิดจากหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้เกิด “ก้อนเลือด” ไปกดเนื้อสมอง ส่งผลให้สมองทำงานผิดปกติ

การตรวจวินิจฉัย

ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจวินิจฉัยยืนยันโรค ด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง (CT brain) หรือเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กสมอง (MRI brain)

แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน มีอะไรบ้าง?

  1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน ต้องทำการเปิดหลอดเลือดอย่างเร่งด่วนสามารถทำได้ 2 วิธี ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่เกิดอาการ ข้อบ่งชี้ และข้อห้ามของการรักษา
  2. โรคหลอดเลือดสมองแตก ปรึกษาแพทย์ศัลยกรรมระบบประสาท เพื่อวางแผนการรักษาว่าจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดหรือไม่

ภาพโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน

ภาพโรคหลอดเลือดสมองแตก

การรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

วิธีที่ 1 การให้ “ยาสลายลิ่มเลือด” (rt-PA) ทางหลอดเลือดดำ

เป็นวิธีการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่มีอาการไม่เกิน 4.5 ชั่วโมง และไม่มีข้อห้ามในการให้ยา โดยแพทย์จะให้ยาสลายลิ่มเลือดเพื่อเปิดหลอดเลือดทางหลอดเลือดดำ ซึ่งจะทำให้เลือดสามารถไปเลี้ยงสมองส่วนที่ขาดออกซิเจนได้ทันเวลา

ข้อดี/ประสิทธิภาพ

ได้รับยา

ไม่ได้รับยา

ความพิการน้อยลงจนแทบไม่มี

43 %

26 %

มีความพิการและต้องมีคนดูแล

40 %

53 %

โอกาสเลือดออกในสมอง

7 %

0.6 %

โอกาสเสียชีวิต

17 %

 

ข้อเสีย/ภาวะแทรกซ้อน

  • เลือดออกง่ายผิดปกติ เช่น เลือดออกตามไรฟัน เลือดออกในระบบทางเดินอาหาร หรือบริเวณอื่น ๆ
  • ผู้ป่วย 1 ใน 100 ราย มีโอกาสแพ้ยารุนแรง
  • ผู้ป่วย 7 ใน 100 ราย มีโอกาสเลือดออกในสมอง

 

วิธีที่ 2 การใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือด (mechanical thrombectomy) และ/หรือให้ร่วมกับยาสลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำหรือแดงตามข้อบ่งชี้

เมื่อมีอาการหลอดเลือดแดงสมองขนาดใหญ่ตีบหรืออุดตัน แพทย์จะใส่สายสวนทางหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบไปตามหลอดเลือดจนถึงหลอดเลือดสมองบริเวณที่มีการอุดตันของลิ่มเลือด และทำการลากหรือดูดลิ่มเลือดออกเพื่อเปิดหลอดเลือดสมอง ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้

ข้อดี/ประสิทธิภาพ

ได้รับการรักษา

โอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จ

80 %

กลับมาใช้ชีวิตปกติ

50 - 60 %

ข้อเสีย/ภาวะแทรกซ้อน

  • หลอดเลือดฉีดขาดหรือเลือดออกจากสมองน้อยกว่า 5%

ในกรณีผู้ป่วยและญาติได้พิจารณาข้อดี/ข้อเสีย และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการรักษาแล้วไม่เลือกรับการรักษาทั้ง 2 วิธี ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาตามอาการ เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่มีโอกาสเกิดตามมา และจะได้รับการรักษาด้วยยาต้านเกล็ดเลือด และการทำกายภาพบำบัด


Q&A เกี่ยวกับแนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน

1. โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Stroke) คืออะไร?

ตอบ: คือภาวะที่สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมองอย่างกะทันหัน ส่งผลให้เนื้อสมองตายและเกิดอาการผิดปกติทางระบบประสาท เช่น แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว และพูดไม่ชัด

2. โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน มีกี่ชนิด?

ตอบ: มี 2 ชนิดหลัก ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน และโรคหลอดเลือดสมองแตก

3. อาการเตือนสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองมีอะไรบ้าง?

ตอบ: อาการเตือนหลักได้แก่ แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก, ปากเบี้ยว, พูดไม่ชัดหรือฟังไม่เข้าใจ, วิงเวียนศีรษะหรือเดินเซ และอาจมีอาการหมดสติเฉียบพลัน

4. การตรวจวินิจฉัยโรคหลอดเลือดสมองทำอย่างไร?

ตอบ: แพทย์จะทำการตรวจวินิจฉัยยืนยันโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง (CT brain) หรือเครื่องเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กสมอง (MRI brain)

5. แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันมีกี่วิธี?

ตอบ: มี 2 วิธีหลักในการเปิดหลอดเลือดอย่างเร่งด่วน ได้แก่ การให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) ทางหลอดเลือดดำ และการใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือด (Mechanical Thrombectomy)

6. การให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) ต้องทำภายในเวลากี่ชั่วโมง?

ตอบ: ต้องให้ภายในระยะเวลาไม่เกิน 4.5 ชั่วโมง นับตั้งแต่ผู้ป่วยเริ่มมีอาการ และต้องไม่มีข้อห้ามในการใช้ยา

7. การใส่สายสวนเพื่อเปิดหลอดเลือดสมอง (Mechanical Thrombectomy) ทำอย่างไร?

ตอบ: แพทย์จะใส่สายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบขึ้นไปจนถึงหลอดเลือดสมองที่มีการอุดตัน เพื่อทำการลากหรือดูดลิ่มเลือดออก ทำให้เลือดกลับมาไปเลี้ยงสมองได้ตามปกติ

8. โอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จด้วยวิธี Mechanical Thrombectomy มีมากแค่ไหน?

ตอบ: มีโอกาสเปิดหลอดเลือดสมองสำเร็จสูงถึง 80% และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตปกติได้ประมาณ 50-60%

9. ภาวะแทรกซ้อนจากการให้ยาสลายลิ่มเลือด (rt-PA) มีอะไรบ้าง?

ตอบ: อาจทำให้เลือดออกง่ายผิดปกติ ผู้ป่วย 1 ใน 100 รายมีโอกาสแพ้ยารุนแรง และผู้ป่วย 7 ใน 100 รายมีโอกาสเกิดภาวะเลือดออกในสมอง

10. หากไม่เลือกรับการรักษาทั้ง 2 วิธี ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาอย่างไร?

ตอบ: ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาตามอาการเพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน, ได้รับการรักษาด้วยยาต้านเกล็ดเลือด และเข้ารับการทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ศูนย์อายุรกรรม ชั้น 2 โซน D

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) คืออะไร? รู้ทันสัญญาณเตือนและวิธีป้องกันอัมพาต
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) คืออะไร?

 นวัตกรรมรักษาหลอดเลือดสมอง ไม่ต้องผ่าตัด  ด้วย Bi-plane DSA
รักษาหลอดเลือดสมองไม่ต้องผ่าตัดด้วย Bi-plane DSA 

เคล็ดลับป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง
เคล็ดลับป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง