20 เมษายน 2569
นวัตกรรมรักษาหลอดเลือดสมอง ไม่ต้องผ่าตัด ด้วย Bi-plane DSA
เมื่อพูดถึงการรักษาโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคหลอดเลือดในไขสันหลัง หลายคนมักจินตนาการถึงการผ่าตัดใหญ่ที่ต้องเปิดกะโหลกศีรษะหรือผ่าตัดแนวกระดูกสันหลัง ซึ่งฟังดูน่ากลัวและต้องใช้เวลาพักฟื้นนาน แต่ในปัจจุบันเรามีนวัตกรรมที่เรียกว่า DSA (Digital Subtraction Angiography) เข้ามาเปลี่ยนแนวทางการรักษาให้ปลอดภัยและแม่นยำขึ้น โดย "ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่"
DSA คืออะไร?
DSA คือการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคหลอดเลือดผ่านสายสวน โดยใช้เครื่องเอกซเรย์ประสิทธิภาพสูงที่สามารถเปลี่ยนภาพเอกซเรย์ธรรมดาให้กลายเป็นภาพหลอดเลือดที่ชัดเจน
ความโดดเด่นของ DSA?
คอมพิวเตอร์จะทำการ "ลบ" ภาพกระดูกและเนื้อเยื่อส่วนเกินออกไป (Subtraction) ให้เหลือเพียงภาพ "แผนที่หลอดเลือด" ที่ชัดเจนแบบ Real-time ช่วยให้แพทย์มองเห็นความผิดปกติของหลอดเลือดที่มีขนาดเล็กเท่าเส้นผม หรือ 1 ใน 5 มิลลิเมตร ได้อย่างแม่นยำ
DSA รักษาโรคอะไรได้บ้าง?
นวัตกรรม DSA ไม่ได้มีไว้แค่ "ดู" แต่สามารถ "รักษา" ไปพร้อมกันได้เลย (Neuro-intervention) โดยเฉพาะโรคที่อันตรายถึงชีวิต
1. โรคหลอดเลือดสมองตีบ/อุดตันเฉียบพลัน
หากมีลิ่มเลือดขนาดใหญ่ไปอุดตัน แพทย์จะใช้ DSA นำทางแล้วส่งสายสวนขนาดเล็กเข้าไป "ดึงลิ่มเลือด" (Mechanical Thrombectomy) ออกมาโดยตรง เพื่อเปิดทางให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้ทันท่วงที ช่วยลดโอกาสเป็นอัมพฤกษ์อัมพาต
2. โรคหลอดเลือดสมองโป่งพอง (Aneurysm)
แทนที่จะต้องผ่าตัดหนีบหลอดเลือด แพทย์จะใช้สายสวนสอดเข้าไปทางหลอดเลือดแดง (มักเริ่มจากขาหนีบหรือข้อมือ) แล้ววาง "ขดลวดแพลทินัม" (Coiling) เพื่ออุดรอยโป่งพอง ป้องกันไม่ให้หลอดเลือดแตก
3. ความผิดปกติของหลอดเลือดไขสันหลัง
โรคหลอดเลือดขดตัวผิดปกติในไขสันหลัง (AVM/AVF) ซึ่งเดิมทีรักษายากและเสี่ยงต่อการพิการ แพทย์สามารถใช้ DSA นำทางเพื่อเข้าไปฉีด "กาวพิเศษ" หรือสารอุดกั้น เพื่อปิดหลอดเลือดที่ผิดปกติได้จากภายใน
ข้อดีของ DSA
- แผลเล็กเท่ารูเข็ม โดยปกติจะสอดสายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบหรือข้อมือ แผลจึงเล็กมาก ไม่ต้องเย็บ
- เจ็บน้อยกว่า ไม่มีการตัดเนื้อเยื่อหรือเปิดกระดูก
- ฟื้นตัวเร็ว หลายเคสสามารถลุกเดินได้ในวันรุ่งขึ้น และลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล
- ความแม่นยำสูง แพทย์เห็นภาพหลอดเลือดขณะทำแบบวินาทีต่อวินาที ลดความเสี่ยงต่อการกระทบกระเทือนเนื้อเยื่อข้างเคียง
เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบแพทย์?
แม้เทคโนโลยีจะล้ำหน้าแค่ไหน แต่ "เวลา" ยังสำคัญที่สุด หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้ (BE FAST)
- B (Balance): เสียการทรงตัว เดินเซ
- E (Eyes): ตาพร่ามัว มองไม่เห็นกะทันหัน
- F (Face): ปากเบี้ยว หน้าเบี้ยว
- A (Arms): แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก
- S (Speech): พูดไม่ชัด พูดไม่ออก สับสน
- T (Time): รีบไปโรงพยาบาลให้เร็วที่สุด (ภายใน 4.5 ชั่วโมงจะดีที่สุด)
DSA คือการส่ง "หน่วยซ่อมเคลื่อนที่เร็ว" ผ่านท่อหลอดเลือดไปจัดการปัญหาถึงจุดเกิดเหตุ โดยไม่ต้องเปิดหน้างานกว้างๆ เหมือนการผ่าตัดสมัยก่อนนั่นเอง
ข้อมูลจาก: รศ. นพ.ทวีศักดิ์ เอื้อบุญญาวัฒน์
Q&A เรื่องการรักษาหลอดเลือดสมอง ไม่ต้องผ่าตัด ด้วย Bi-plane DSA
1. รักษาหลอดเลือดสมองต้องผ่าตัดใหญ่เสมอไหม?
ตอบ ไม่จำเป็นเสมอไป ปัจจุบันสามารถรักษาโรคหลอดเลือดสมองบางชนิดได้โดย ไม่ต้องผ่าตัดเปิดกะโหลก ด้วยเทคโนโลยี DSA
2. DSA คืออะไร?
ตอบ DSA (Digital Subtraction Angiography) คือเทคโนโลยีที่ใช้ เอกซเรย์ร่วมกับคอมพิวเตอร์ เพื่อสร้างภาพหลอดเลือดแบบชัดเจนแบบเรียลไทม์
3. DSA รักษาโรคอะไรได้บ้าง?
ตอบ DSA สามารถใช้รักษาโรคหลอดเลือดที่สำคัญและอันตรายได้ เช่น
- โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน
- โรคหลอดเลือดสมองโป่งพอง (Aneurysm)
- ความผิดปกติของหลอดเลือดในสมองและไขสันหลัง (AVM / AVF)
4. ข้อดีของ DSA คืออะไร?
ตอบ แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นไว แม่นยำสูง
5. อาการแบบไหนต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที?
ตอบ หากมีอาการของ Stroke ให้จำคำว่า BE FAST และรีบไปโรงพยาบาลทันที
- B เดินเซ ทรงตัวไม่ได้
- E มองไม่ชัด เห็นภาพผิดปกติ
- F หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว
- A แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก
- S พูดไม่ชัด / พูดไม่ได้
- T เวลาสำคัญที่สุด ควรถึงโรงพยาบาลเร็วที่สุด (ภายใน 4.5 ชม.)
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ศัลยกรรม (สมองและระบบประสาท) ชั้น 2 โซน E
บทความที่เกี่ยวข้อง
เมื่อพูดถึงการรักษาโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคหลอดเลือดในไขสันหลัง หลายคนมักจินตนาการถึงการผ่าตัดใหญ่ที่ต้องเปิดกะโหลกศีรษะหรือผ่าตัดแนวกระดูกสันหลัง ซึ่งฟังดูน่ากลัวและต้องใช้เวลาพักฟื้นนาน แต่ในปัจจุบันเรามีนวัตกรรมที่เรียกว่า DSA (Digital Subtraction Angiography) เข้ามาเปลี่ยนแนวทางการรักษาให้ปลอดภัยและแม่นยำขึ้น โดย "ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่"
DSA คืออะไร?
DSA คือการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคหลอดเลือดผ่านสายสวน โดยใช้เครื่องเอกซเรย์ประสิทธิภาพสูงที่สามารถเปลี่ยนภาพเอกซเรย์ธรรมดาให้กลายเป็นภาพหลอดเลือดที่ชัดเจน
ความโดดเด่นของ DSA?
คอมพิวเตอร์จะทำการ "ลบ" ภาพกระดูกและเนื้อเยื่อส่วนเกินออกไป (Subtraction) ให้เหลือเพียงภาพ "แผนที่หลอดเลือด" ที่ชัดเจนแบบ Real-time ช่วยให้แพทย์มองเห็นความผิดปกติของหลอดเลือดที่มีขนาดเล็กเท่าเส้นผม หรือ 1 ใน 5 มิลลิเมตร ได้อย่างแม่นยำ
DSA รักษาโรคอะไรได้บ้าง?
นวัตกรรม DSA ไม่ได้มีไว้แค่ "ดู" แต่สามารถ "รักษา" ไปพร้อมกันได้เลย (Neuro-intervention) โดยเฉพาะโรคที่อันตรายถึงชีวิต
1. โรคหลอดเลือดสมองตีบ/อุดตันเฉียบพลัน
หากมีลิ่มเลือดขนาดใหญ่ไปอุดตัน แพทย์จะใช้ DSA นำทางแล้วส่งสายสวนขนาดเล็กเข้าไป "ดึงลิ่มเลือด" (Mechanical Thrombectomy) ออกมาโดยตรง เพื่อเปิดทางให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้ทันท่วงที ช่วยลดโอกาสเป็นอัมพฤกษ์อัมพาต
2. โรคหลอดเลือดสมองโป่งพอง (Aneurysm)
แทนที่จะต้องผ่าตัดหนีบหลอดเลือด แพทย์จะใช้สายสวนสอดเข้าไปทางหลอดเลือดแดง (มักเริ่มจากขาหนีบหรือข้อมือ) แล้ววาง "ขดลวดแพลทินัม" (Coiling) เพื่ออุดรอยโป่งพอง ป้องกันไม่ให้หลอดเลือดแตก
3. ความผิดปกติของหลอดเลือดไขสันหลัง
โรคหลอดเลือดขดตัวผิดปกติในไขสันหลัง (AVM/AVF) ซึ่งเดิมทีรักษายากและเสี่ยงต่อการพิการ แพทย์สามารถใช้ DSA นำทางเพื่อเข้าไปฉีด "กาวพิเศษ" หรือสารอุดกั้น เพื่อปิดหลอดเลือดที่ผิดปกติได้จากภายใน
ข้อดีของ DSA
- แผลเล็กเท่ารูเข็ม โดยปกติจะสอดสายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบหรือข้อมือ แผลจึงเล็กมาก ไม่ต้องเย็บ
- เจ็บน้อยกว่า ไม่มีการตัดเนื้อเยื่อหรือเปิดกระดูก
- ฟื้นตัวเร็ว หลายเคสสามารถลุกเดินได้ในวันรุ่งขึ้น และลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล
- ความแม่นยำสูง แพทย์เห็นภาพหลอดเลือดขณะทำแบบวินาทีต่อวินาที ลดความเสี่ยงต่อการกระทบกระเทือนเนื้อเยื่อข้างเคียง
เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบแพทย์?
แม้เทคโนโลยีจะล้ำหน้าแค่ไหน แต่ "เวลา" ยังสำคัญที่สุด หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้ (BE FAST)
- B (Balance): เสียการทรงตัว เดินเซ
- E (Eyes): ตาพร่ามัว มองไม่เห็นกะทันหัน
- F (Face): ปากเบี้ยว หน้าเบี้ยว
- A (Arms): แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก
- S (Speech): พูดไม่ชัด พูดไม่ออก สับสน
- T (Time): รีบไปโรงพยาบาลให้เร็วที่สุด (ภายใน 4.5 ชั่วโมงจะดีที่สุด)
DSA คือการส่ง "หน่วยซ่อมเคลื่อนที่เร็ว" ผ่านท่อหลอดเลือดไปจัดการปัญหาถึงจุดเกิดเหตุ โดยไม่ต้องเปิดหน้างานกว้างๆ เหมือนการผ่าตัดสมัยก่อนนั่นเอง
ข้อมูลจาก: รศ. นพ.ทวีศักดิ์ เอื้อบุญญาวัฒน์
Q&A เรื่องการรักษาหลอดเลือดสมอง ไม่ต้องผ่าตัด ด้วย Bi-plane DSA
1. รักษาหลอดเลือดสมองต้องผ่าตัดใหญ่เสมอไหม?
ตอบ ไม่จำเป็นเสมอไป ปัจจุบันสามารถรักษาโรคหลอดเลือดสมองบางชนิดได้โดย ไม่ต้องผ่าตัดเปิดกะโหลก ด้วยเทคโนโลยี DSA
2. DSA คืออะไร?
ตอบ DSA (Digital Subtraction Angiography) คือเทคโนโลยีที่ใช้ เอกซเรย์ร่วมกับคอมพิวเตอร์ เพื่อสร้างภาพหลอดเลือดแบบชัดเจนแบบเรียลไทม์
3. DSA รักษาโรคอะไรได้บ้าง?
ตอบ DSA สามารถใช้รักษาโรคหลอดเลือดที่สำคัญและอันตรายได้ เช่น
- โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน
- โรคหลอดเลือดสมองโป่งพอง (Aneurysm)
- ความผิดปกติของหลอดเลือดในสมองและไขสันหลัง (AVM / AVF)
4. ข้อดีของ DSA คืออะไร?
ตอบ แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นไว แม่นยำสูง
5. อาการแบบไหนต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที?
ตอบ หากมีอาการของ Stroke ให้จำคำว่า BE FAST และรีบไปโรงพยาบาลทันที
- B เดินเซ ทรงตัวไม่ได้
- E มองไม่ชัด เห็นภาพผิดปกติ
- F หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว
- A แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก
- S พูดไม่ชัด / พูดไม่ได้
- T เวลาสำคัญที่สุด ควรถึงโรงพยาบาลเร็วที่สุด (ภายใน 4.5 ชม.)
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ศัลยกรรม (สมองและระบบประสาท) ชั้น 2 โซน E
บทความที่เกี่ยวข้อง
