โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม (Cervical Spondylosis): อาการ สาเหตุ และวิธีรักษา

โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม (Cervical Spondylosis) เป็นกระบวนการสึกหรอของหมอนรองกระดูกและข้อกระดูกสันหลังส่วนคอ โดยหมอนรองกระดูกแคบลง มีหินปูนจับที่ขอบของผิวข้อ เกิดเป็นแนวกระดูกสร้างใหม่โดยรอบข้อกระดูกสันหลังและหมอนรองกระดูกซึ่งเรียกว่า กระดูกงอก ทำให้เกิดการกดไขสันหลังโดยตรงหรือบางส่วนที่อยู่ด้านข้าง และอาจกดรากประสาทที่แยกออกจากไขสันหลังด้วย

สาเหตุของโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

  1. อายุ มักเป็นในช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป และเป็นมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
  2. พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น ใช้คอก้มหรือเงยติดต่อกันเป็นเวลานาน ยกของหนักผิดวิธี
  3. อุบัติเหตุและการบาดเจ็บ บริเวณศีรษะและลำคอ
  4. ภาวะที่มีการสึกกร่อนและฉีกขาดของหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนคอเอง พบมากที่กระดูกสันหลังส่วนคอ ระดับ 5 – 6 เนื่องจากเป็นตำแหน่งที่ใช้งานและเคลื่อนไหวมากที่สุด
  5. การแคบลงของช่องว่างระหว่างกระดูกสันหลังส่วนคอแต่ละปล้อง เนื่องจากการบางและเล็กลงของหมอนรองกระดูกสันหลังทำให้เกิดการเคลื่อนไหวนั้นถูกจำกัด จึงเกิดการเสื่อมได้เร็ว
  6. กรรมพันธุ์ ที่เกิดจากความผิดปกติของเมตาโบลิซึม

อาการเตือน... โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

  1. ปวดร้าวลงแขนอาจมีอาการชาหรืออ่อนแรงของกล้ามเนื้อที่แขนหรือมือข้างที่มีอาการปวด
  2. ปวดคอด้านหลังตามแนวกลาง
  3. ปวดคอด้านข้าง ปวดบ่าเกิดการหดรั้งของกล้ามเนื้อจากความปวด ซึ่งเป็นผลตามมาของอาการปวดจากความเสื่อม
  4. อ่อนแรงของแขนขา มือใช้งานแย่ลง เดินเซเสียการทรงตัว เนื่องจากไขสันหลังถูกกด
  5. วิงเวียนศีรษะเมื่อต้องก้ม เงย และเอียงศีรษะ เนื่องจากเส้นเลือดแดงไปเลี้ยงกระดูกสันหลังส่วนคอและสมองถูกรบกวนหรือถูกกด
  6. ข้อยึดติด ทำให้เคลื่อนไหวคอได้จำกัด

แนวทางการรักษาโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

1. การพัก เมื่อเกิดอาการปวด 

2. การใช้ยา เมื่อมีอาการปวดมาก แพทย์จะให้ยาลดอาการปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาลดการอักเสบ

3. การกายภาพบำบัด ซึ่งมีหลายวิธีในการเลือกรักษาขึ้นอยู่กับแพทย์พิจารณา

  • การใช้ความเย็นประคบบริเวณต้นคอ ในระยะที่มีอาการปวดเฉียบพลัน
  • การใช้ความร้อน เช่น การใช้ผ้าถุงร้อนประคบบริเวณต้นคอ การทำอัลตราซาวนด์
  • การใส่เครื่องพยุงคอ มี 2 ชนิด คือแบบแข็งและแบบอ่อน เพื่อช่วยประคองคอให้กล้ามเนื้อได้พัก และผ่อนคลายอาการเกร็งของกล้ามเนื้อคอ โดยค่อยๆ ลดชั่วโมงที่ใส่ลงเมื่ออาการดีขึ้น
  • การดึงคอ จะดึงรั้งนานประมาณ 15 - 30 นาที วันละ 1 ครั้ง

4. การรักษาโดยการผ่าตัด เมื่อการรักษาวิธีอื่นไม่ดีขึ้น แพทย์จะพิจารณาการรักษาโดยวิธีการผ่าตัด ลดการกดทับประสาทไขสันหลัง ลดอาการปวด ในผู้ป่วยบางรายอาจจำเป็นต้องดามและเชื่อมกระดูกคอเพื่อให้กระดูกคออยู่นิ่ง

เมื่อใดจึงพิจารณาผ่าตัด?

การผ่าตัดอาจจำเป็นเมื่อมีการกดไขสันหลังหรือรากประสาทจนเกิดความผิดปกติทางระบบประสาทอาการแย่ลง หรือปวดร้าวลงแขนต่อเนื่องแม้รักษาโดยไม่ผ่าตัดอย่างเหมาะสมแล้ว เป้าหมายคือคลายการกดทับ และในบางกรณีอาจต้องยึดตรึงหรือเชื่อมกระดูกเพื่อเพิ่มความมั่นคง วิธีผ่าตัดขึ้นกับตำแหน่งที่กดทับ แนวกระดูกคอ จำนวนระดับ อายุ และสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย

ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัด

  • อาการปวด
  • ตรวจพบความไม่มั่นคงของกระดูกคอ
  • มีอาการแสดงของรากประสาทถูกกดอย่างชัดเจน และมีการสูญเสียการทำงานของประสาทไขสันหลัง ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้ที่สำคัญมากที่สุดสำหรับการผ่าตัด 

วิธีดูแลสุขภาพคอในชีวิตประจำวัน

  • เปลี่ยนท่า ทุก 30-60 นาที และพักสายตาจากหน้าจอเป็นระยะ
  • ยกโทรศัพท์หรือแท็บเล็ตให้อยู่ใกล้ระดับสายตา แทนการก้มคอนาน ๆ
  • จัดโต๊ะทำงานให้เหมาะกับสรีระ ให้ศีรษะอยู่เหนือไหล่ ไหล่ผ่อนคลาย และหลังมีพนักพิง
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เน้นความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของคอ สะบัก และลำตัว โดยไม่ฝืนจนปวดร้าวหรือชา
  • งดสูบบุหรี่และนอนให้เพียงพอ เพื่อส่งเสริมสุขภาพของกระดูกและเนื้อเยื่อโดยรวม

ขอขอบคุณข้อมูลจาก ผศ. นพ.ศิริชัย วิลาศรัศมี


Q&A เกี่ยวกับโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

1. โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม คืออะไร?

ตอบ: เป็นกระบวนการสึกหรอของหมอนรองกระดูกและข้อกระดูกสันหลังส่วนคอ ทำให้หมอนรองกระดูกแคบลง มีหินปูนจับจนเกิดเป็นกระดูกงอก และอาจไปกดทับไขสันหลังหรือรากประสาท 

2. โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมักเกิดกับช่วงอายุใด?

ตอบ: มักพบบ่อยในช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป และความเสื่อมจะรุนแรงมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น 

3. สาเหตุหลักที่ทำให้กระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีอะไรบ้าง?

ตอบ: เกิดจากอายุที่มากขึ้น, พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน (เช่น ก้มหรือเงยคอติดต่อกันนาน ๆ, ยกของหนัก), อุบัติเหตุบริเวณศีรษะและลำคอ, ภาวะหมอนรองกระดูกสึกกร่อน (พบบ่อยที่ระดับ C5-C6) และพันธุศาสตร์

4. อาการเด่นของโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีอะไรบ้าง?

ตอบ: ปวดคอด้านหลังตามแนวกลาง ปวดร้าวลงแขน มีอาการชาหรือกล้ามเนื้อแขนและมืออ่อนแรง 

5. ทำไมผู้ป่วยกระดูกคอเสื่อมจึงมีอาการวิงเวียนศีรษะ?

ตอบ: เกิดขึ้นเวลาที่ผู้ป่วยก้ม เงย หรือเอียงศีรษะ ซึ่งไปรบกวนหรือกดทับเส้นเลือดแดงที่ไปเลี้ยงกระดูกสันหลังส่วนคอและสมอง 

6. แนวทางการรักษาโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีกี่วิธี?

ตอบ: มีหลัก ๆ 2 แนวทาง คือ การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (พักผ่อน, ใช้ยา, กายภาพบำบัด) และการรักษาโดยการผ่าตัดเมื่ออาการไม่ดีขึ้น 

7. การทำกายภาพบำบัดสำหรับโรคนี้มีวิธีใดบ้าง?

ตอบ: ได้แก่ การประคบร้อนหรือเย็น, การทำอัลตราซาวนด์, การใส่เครื่องพยุงคอ (แบบแข็งหรืออ่อน) และการดึงคอครั้งละ 15-30 นาที วันละ 1 ครั้ง 

8. เมื่อใดแพทย์จึงจะพิจารณาทำการรักษาด้วยการผ่าตัด?

ตอบ: เมื่อการรักษาแบบอื่นไม่ได้ผล มีการกดทับไขสันหลังหรือรากประสาทจนเกิดความผิดปกติทางระบบประสาท ปวดร้าวลงแขนต่อเนื่อง หรือตรวจพบความไม่มั่นคงของกระดูกคอ 

9. ข้อบ่งชี้ที่สำคัญที่สุดในการผ่าตัดกระดูกคอคืออะไร?

ตอบ: คือการมีอาการแสดงของรากประสาทถูกกดอย่างชัดเจน และมีการสูญเสียการทำงานของประสาทไขสันหลัง 

10. เราจะมีวิธีดูแลสุขภาพคอในชีวิตประจำวันอย่างไรให้ห่างไกลจากโรคนี้?

ตอบ: ควรเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30-60 นาที, ยกโทรศัพท์หรือแท็บเล็ตให้อยู่ในระดับสายตาแทนการก้ม, จัดโต๊ะทำงานให้ถูกต้องตามหลักสรีรศาสตร์, ออกกำลังกายบริหารกล้ามเนื้อคอและสะบักอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงงดสูบบุหรี่และนอนหลับให้เพียงพอ 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ออร์โธปิดิกส์ ชั้น 2 โซน A

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม (Cervical Spondylosis) เป็นกระบวนการสึกหรอของหมอนรองกระดูกและข้อกระดูกสันหลังส่วนคอ โดยหมอนรองกระดูกแคบลง มีหินปูนจับที่ขอบของผิวข้อ เกิดเป็นแนวกระดูกสร้างใหม่โดยรอบข้อกระดูกสันหลังและหมอนรองกระดูกซึ่งเรียกว่า กระดูกงอก ทำให้เกิดการกดไขสันหลังโดยตรงหรือบางส่วนที่อยู่ด้านข้าง และอาจกดรากประสาทที่แยกออกจากไขสันหลังด้วย

สาเหตุของโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

  1. อายุ มักเป็นในช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป และเป็นมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
  2. พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น ใช้คอก้มหรือเงยติดต่อกันเป็นเวลานาน ยกของหนักผิดวิธี
  3. อุบัติเหตุและการบาดเจ็บ บริเวณศีรษะและลำคอ
  4. ภาวะที่มีการสึกกร่อนและฉีกขาดของหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนคอเอง พบมากที่กระดูกสันหลังส่วนคอ ระดับ 5 – 6 เนื่องจากเป็นตำแหน่งที่ใช้งานและเคลื่อนไหวมากที่สุด
  5. การแคบลงของช่องว่างระหว่างกระดูกสันหลังส่วนคอแต่ละปล้อง เนื่องจากการบางและเล็กลงของหมอนรองกระดูกสันหลังทำให้เกิดการเคลื่อนไหวนั้นถูกจำกัด จึงเกิดการเสื่อมได้เร็ว
  6. กรรมพันธุ์ ที่เกิดจากความผิดปกติของเมตาโบลิซึม

อาการเตือน... โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

  1. ปวดร้าวลงแขนอาจมีอาการชาหรืออ่อนแรงของกล้ามเนื้อที่แขนหรือมือข้างที่มีอาการปวด
  2. ปวดคอด้านหลังตามแนวกลาง
  3. ปวดคอด้านข้าง ปวดบ่าเกิดการหดรั้งของกล้ามเนื้อจากความปวด ซึ่งเป็นผลตามมาของอาการปวดจากความเสื่อม
  4. อ่อนแรงของแขนขา มือใช้งานแย่ลง เดินเซเสียการทรงตัว เนื่องจากไขสันหลังถูกกด
  5. วิงเวียนศีรษะเมื่อต้องก้ม เงย และเอียงศีรษะ เนื่องจากเส้นเลือดแดงไปเลี้ยงกระดูกสันหลังส่วนคอและสมองถูกรบกวนหรือถูกกด
  6. ข้อยึดติด ทำให้เคลื่อนไหวคอได้จำกัด

แนวทางการรักษาโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

1. การพัก เมื่อเกิดอาการปวด 

2. การใช้ยา เมื่อมีอาการปวดมาก แพทย์จะให้ยาลดอาการปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาลดการอักเสบ

3. การกายภาพบำบัด ซึ่งมีหลายวิธีในการเลือกรักษาขึ้นอยู่กับแพทย์พิจารณา

  • การใช้ความเย็นประคบบริเวณต้นคอ ในระยะที่มีอาการปวดเฉียบพลัน
  • การใช้ความร้อน เช่น การใช้ผ้าถุงร้อนประคบบริเวณต้นคอ การทำอัลตราซาวนด์
  • การใส่เครื่องพยุงคอ มี 2 ชนิด คือแบบแข็งและแบบอ่อน เพื่อช่วยประคองคอให้กล้ามเนื้อได้พัก และผ่อนคลายอาการเกร็งของกล้ามเนื้อคอ โดยค่อยๆ ลดชั่วโมงที่ใส่ลงเมื่ออาการดีขึ้น
  • การดึงคอ จะดึงรั้งนานประมาณ 15 - 30 นาที วันละ 1 ครั้ง

4. การรักษาโดยการผ่าตัด เมื่อการรักษาวิธีอื่นไม่ดีขึ้น แพทย์จะพิจารณาการรักษาโดยวิธีการผ่าตัด ลดการกดทับประสาทไขสันหลัง ลดอาการปวด ในผู้ป่วยบางรายอาจจำเป็นต้องดามและเชื่อมกระดูกคอเพื่อให้กระดูกคออยู่นิ่ง

เมื่อใดจึงพิจารณาผ่าตัด?

การผ่าตัดอาจจำเป็นเมื่อมีการกดไขสันหลังหรือรากประสาทจนเกิดความผิดปกติทางระบบประสาทอาการแย่ลง หรือปวดร้าวลงแขนต่อเนื่องแม้รักษาโดยไม่ผ่าตัดอย่างเหมาะสมแล้ว เป้าหมายคือคลายการกดทับ และในบางกรณีอาจต้องยึดตรึงหรือเชื่อมกระดูกเพื่อเพิ่มความมั่นคง วิธีผ่าตัดขึ้นกับตำแหน่งที่กดทับ แนวกระดูกคอ จำนวนระดับ อายุ และสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย

ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัด

  • อาการปวด
  • ตรวจพบความไม่มั่นคงของกระดูกคอ
  • มีอาการแสดงของรากประสาทถูกกดอย่างชัดเจน และมีการสูญเสียการทำงานของประสาทไขสันหลัง ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้ที่สำคัญมากที่สุดสำหรับการผ่าตัด 

วิธีดูแลสุขภาพคอในชีวิตประจำวัน

  • เปลี่ยนท่า ทุก 30-60 นาที และพักสายตาจากหน้าจอเป็นระยะ
  • ยกโทรศัพท์หรือแท็บเล็ตให้อยู่ใกล้ระดับสายตา แทนการก้มคอนาน ๆ
  • จัดโต๊ะทำงานให้เหมาะกับสรีระ ให้ศีรษะอยู่เหนือไหล่ ไหล่ผ่อนคลาย และหลังมีพนักพิง
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เน้นความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของคอ สะบัก และลำตัว โดยไม่ฝืนจนปวดร้าวหรือชา
  • งดสูบบุหรี่และนอนให้เพียงพอ เพื่อส่งเสริมสุขภาพของกระดูกและเนื้อเยื่อโดยรวม

ขอขอบคุณข้อมูลจาก ผศ. นพ.ศิริชัย วิลาศรัศมี


Q&A เกี่ยวกับโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม

1. โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม คืออะไร?

ตอบ: เป็นกระบวนการสึกหรอของหมอนรองกระดูกและข้อกระดูกสันหลังส่วนคอ ทำให้หมอนรองกระดูกแคบลง มีหินปูนจับจนเกิดเป็นกระดูกงอก และอาจไปกดทับไขสันหลังหรือรากประสาท 

2. โรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมักเกิดกับช่วงอายุใด?

ตอบ: มักพบบ่อยในช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป และความเสื่อมจะรุนแรงมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น 

3. สาเหตุหลักที่ทำให้กระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีอะไรบ้าง?

ตอบ: เกิดจากอายุที่มากขึ้น, พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน (เช่น ก้มหรือเงยคอติดต่อกันนาน ๆ, ยกของหนัก), อุบัติเหตุบริเวณศีรษะและลำคอ, ภาวะหมอนรองกระดูกสึกกร่อน (พบบ่อยที่ระดับ C5-C6) และพันธุศาสตร์

4. อาการเด่นของโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีอะไรบ้าง?

ตอบ: ปวดคอด้านหลังตามแนวกลาง ปวดร้าวลงแขน มีอาการชาหรือกล้ามเนื้อแขนและมืออ่อนแรง 

5. ทำไมผู้ป่วยกระดูกคอเสื่อมจึงมีอาการวิงเวียนศีรษะ?

ตอบ: เกิดขึ้นเวลาที่ผู้ป่วยก้ม เงย หรือเอียงศีรษะ ซึ่งไปรบกวนหรือกดทับเส้นเลือดแดงที่ไปเลี้ยงกระดูกสันหลังส่วนคอและสมอง 

6. แนวทางการรักษาโรคกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมมีกี่วิธี?

ตอบ: มีหลัก ๆ 2 แนวทาง คือ การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (พักผ่อน, ใช้ยา, กายภาพบำบัด) และการรักษาโดยการผ่าตัดเมื่ออาการไม่ดีขึ้น 

7. การทำกายภาพบำบัดสำหรับโรคนี้มีวิธีใดบ้าง?

ตอบ: ได้แก่ การประคบร้อนหรือเย็น, การทำอัลตราซาวนด์, การใส่เครื่องพยุงคอ (แบบแข็งหรืออ่อน) และการดึงคอครั้งละ 15-30 นาที วันละ 1 ครั้ง 

8. เมื่อใดแพทย์จึงจะพิจารณาทำการรักษาด้วยการผ่าตัด?

ตอบ: เมื่อการรักษาแบบอื่นไม่ได้ผล มีการกดทับไขสันหลังหรือรากประสาทจนเกิดความผิดปกติทางระบบประสาท ปวดร้าวลงแขนต่อเนื่อง หรือตรวจพบความไม่มั่นคงของกระดูกคอ 

9. ข้อบ่งชี้ที่สำคัญที่สุดในการผ่าตัดกระดูกคอคืออะไร?

ตอบ: คือการมีอาการแสดงของรากประสาทถูกกดอย่างชัดเจน และมีการสูญเสียการทำงานของประสาทไขสันหลัง 

10. เราจะมีวิธีดูแลสุขภาพคอในชีวิตประจำวันอย่างไรให้ห่างไกลจากโรคนี้?

ตอบ: ควรเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30-60 นาที, ยกโทรศัพท์หรือแท็บเล็ตให้อยู่ในระดับสายตาแทนการก้ม, จัดโต๊ะทำงานให้ถูกต้องตามหลักสรีรศาสตร์, ออกกำลังกายบริหารกล้ามเนื้อคอและสะบักอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงงดสูบบุหรี่และนอนหลับให้เพียงพอ 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ศูนย์ออร์โธปิดิกส์ ชั้น 2 โซน A

บทความที่เกี่ยวข้อง