29 มิถุนายน 2569
บทความล่าสุด
การสวมหน้ากากอนามัยในเด็ก อายุเท่าไหร่ใส่ได้? วิธีเลือกและวิธีฝึกให้ปลอดภัย
ในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดต่อในระบบทางเดินหายใจ เช่น RSV, HMPV และ Covid 19 การสวมหน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐานจัดเป็นวิธีช่วยป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในระบบทางเดินหายใจจากตัวผู้ติดเชื้อ และยังป้องกันการรับเชื้อในผู้สวมใส่หน้ากากอนามัยที่มีโอกาสสัมผัสกับผู้ป่วยที่มีอาการไอ หรือจาม ที่อยู่ในระยะห่างไม่ถึง 2 เมตร นอกจากนี้การใส่หน้ากากอนามัยช่วยลดการสัมผัสกับฝุ่น PM 2.5 ได้บางช่วงที่มีสถานการณ์ฝุ่น pm 2.5 แม้จะไม่เทียบเท่ากับการสวมหน้ากาก N95 โดยเฉพาะ การสวมหน้ากากอนามัยในเด็ก
เป็นที่ทราบดีว่ากลุ่มทารกแรกเกิด และเด็กเล็ก จัดเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ต้องให้ความสำคัญในการป้องกันเป็นพิเศษ แต่ด้วยสรีระของทางเดินหายใจ และกลไกการหายใจที่แตกต่างจากผู้ใหญ่ ผู้ปกครองจึงควรเลือกสวมหน้ากากป้องกันให้เหมาะสมกับช่วงอายุของเด็ก
เด็กอายุเท่าไหร่ควรสวมหน้ากากอนามัย? เกณฑ์ตามช่วงอายุที่ปลอดภัย
1. เด็กทารกแรกเกิด ถึง 1 ปี (ห้ามสวมหน้ากาก)
ไม่ควรสวมหน้ากาก เพราะทารกยังมีระบบหายใจที่ไม่แข็งแรงพอ เสี่ยงกับภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งเกิดอันตรายต่อระบบประสาทของทารกได้ และในกรณีการสวมวัสดุพลาสติกบังหน้าทารก ความคมของพลาสติกอาจบาดใบหน้าหรือดวงตาของทารก รวมทั้งเชือกหรือยางรัดก็เพิ่มความเสี่ยงในการพันรอบคอทารก ทำให้ขาดอากาศหายใจได้
- การดูแลจึงเน้นเป็นการเว้นระยะห่างจากผู้อื่นอย่างน้อย 2 เมตร
- งดการหอมแก้มหรือสัมผัสใกล้ชิดกับเด็กโดยไม่จำเป็น
- ผู้ปกครองควรอุ้มเด็กแนบกับอก หรือใส่รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิดหากจำเป็นต้องเดินทางออกนอกบ้าน
2. เด็กอายุ 1 ถึง 2 ปี (ใส่ด้วยความระมัดระวัง)
- ในวัยนี้เด็กบางคนสามารถถอดหน้ากากอนามัยได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
- หากจำเป็นต้องใส่หน้ากากควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และใส่ในระยะเวลาสั้นที่สุด
3. เด็กอายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไป (สามารถสวมใส่ได้)
- สามารถสวมใส่หน้ากากได้ สามารถถอดหน้ากากออกได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
- ยกเว้นเด็กกลุ่มที่มีความบกพร่องทางสมองหรือ ระบบทางเดินหายใจ
เด็กที่มีโรคประจำตัวที่ต้องการดูแลเป็นพิเศษ
- โดยเฉพาะโรคทางระบบประสาท หรือทางเดินหายใจบกพร่องรุนแรงที่ไม่สามารถใช้หน้ากากอนามัยได้
- ผู้ปกครองควรเคร่งครัดเรื่องระยะห่าง การใช้รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิด
- สามารถใช้เครื่องมือวิเคราะห์ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดแดงช่วยในการเฝ้าระวัง ร่วมด้วยได้
6 วิธีชวนลูกใส่หน้ากากอนามัยอย่างไรไม่ให้งอแง
- ผู้ปกครองควรสวมใส่หน้ากากอนามัยด้วย เพื่อให้เด็กไม่รู้สึกโดดเดี่ยว แปลกแยก
- ขณะสวมหน้ากากอนามัย ลองให้เด็กส่องกระจก และพูดคุยเกี่ยวกับการใส่หน้ากากอนามัย
- ลองสวมหน้ากากให้กับตุ๊กตา หรือวาดรูปหน้ากากบนการ์ตูนที่เด็กชอบ
- ให้เด็กดูรูปเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกันที่สวมหน้ากาก
- เล่นตกแต่งหน้ากากให้เป็นรูปต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนาน
- ควรให้เริ่มลองสวมหน้ากากอนามัยที่บ้านก่อนเสมอ
เคล็ดลับการอธิบายให้ลูกเข้าใจตามวัย
- ในเด็กอายุ < 3 ปี ควรอธิบายอย่างง่าย ๆ ว่าทำไมถึงต้องใส่หน้ากากอนามัย และเน้นย้ำว่าจำเป็นต้องสวมหน้ากากอนามัยเพื่อความปลอดภัย เมื่อเด็กเข้าใจก็จะรู้สึกอุ่นใจที่จะใช้หน้ากาก
- ในเด็กอายุ > 3 ปี ควรเน้นอธิบายเรื่องเชื้อโรค เนื่องจากวัยนี้มีความเข้าใจในเรื่องเชื้อโรคมากขึ้นแล้ว เชื้อบางอย่างทำให้เด็กป่วยได้ ดังนั้น จึงควรใส่หน้ากากอนามัยเพื่อป้องกัน
ข้อมูลจาก : พญ. นุจรี ขาวฉวีรัตนชาติ
เอกสารอ้างอิง
- American Academy of Pediatrics, Mask and Children During COVID-19 (Critical Updates on COVID-19)
- AnamaiMedia สื่อมัลติมีเดียกรมอนามัย เรื่อง กรมอนามัย แนะงดหอมแก้มเด็ก เลือกหน้ากากเหมาะกับวัย ลดการแพร่กระจายโควิด -19 โดย แพทย์หญิงพรรณพิมล วิปุลากร อธิบดีกรมอนามัย
Q&A เรื่องการสวมหน้ากากอนามัยในเด็ก
1. เด็กทารกแรกเกิดถึงอายุ 1 ปี ควรเกี่ยวกับการสวมหน้ากากอนามัยอย่างไร?
ตอบ: ไม่ควรสวมหน้ากากอนามัยอย่างเด็ดขาด เนื่องจากระบบหายใจยังไม่แข็งแรงพอ เสี่ยงต่อภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งและเป็นอันตรายต่อระบบประสาทได้
2. ทำไมจึงห้ามใช้พลาสติกบังหน้า (Face Shield) หรือสายรัดกับเด็กทารก?
ตอบ: เพราะความคมของพลาสติกอาจบาดใบหน้าหรือดวงตาของทารก และเชือกหรือยางรัดอาจเพิ่มความเสี่ยงในการพันรอบคอทำให้ขาดอากาศหายใจ
3. หากไม่สามารถให้เด็กทารกอายุต่ำกว่า 1 ปีสวมหน้ากากได้ ควรปกป้องลูกอย่างไรเมื่อออกจากบ้าน?
ตอบ: ควรเน้นการเว้นระยะห่างจากผู้อื่นอย่างน้อย 2 เมตร งดการหอมแก้มหรือสัมผัสใกล้ชิด และใช้วิธีอุ้มเด็กแนบกับอกหรือใส่รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิดแทน
4. เด็กอายุ 1 ถึง 2 ปี สามารถสวมหน้ากากอนามัยได้หรือไม่?
ตอบ: สามารถสวมใส่ได้แต่ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังสูงสุดและใส่ในระยะเวลาที่สั้นที่สุด เนื่องจากเด็กวัยนี้บางคนจะถอดหน้ากากออกเองเมื่อรู้สึกอึดอัด
5. เด็กอายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไป สามารถสวมหน้ากากอนามัยได้ตามปกติหรือไม่?
ตอบ: สามารถสวมใส่ได้ตามปกติ และเด็กในวัยนี้สามารถถอดหน้ากากออกได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
6. เด็กกลุ่มไหนที่เป็นข้อยกเว้น และ "ไม่ควร" สวมหน้ากากอนามัยแม้จะมีอายุมากกว่า 2 ปี?
ตอบ: เด็กที่มีความบกพร่องทางสมอง ระบบทางเดินหายใจ หรือมีโรคประจำตัวขั้นรุนแรงที่ไม่สามารถใช้หน้ากากอนามัยได้
7. ผู้ปกครองจะดูแลเด็กที่มีโรคประจำตัวรุนแรงเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจอย่างไรในสภาวะแพร่ระบาด?
ตอบ: ควรงดใช้หน้ากากอนามัย แต่ให้เคร่งครัดเรื่องระยะห่าง ใช้รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิด และสามารถใช้เครื่องมือวิเคราะห์ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดแดงช่วยเฝ้าระวังร่วมด้วย
8. มีเทคนิคอย่างไรให้เด็กยอมสวมหน้ากากอนามัยโดยไม่รู้สึกแปลกแยก?
ตอบ: ผู้ปกครองควรสวมหน้ากากอนามัยให้เด็กเห็นเป็นตัวอย่าง ลองให้เด็กส่องกระจกคุยกัน พาสวมหน้ากากให้ตุ๊กตา หรือให้ดูภาพเพื่อนรุ่นเดียวกันที่สวมหน้ากาก
9. ควรเริ่มต้นฝึกให้เด็กทดลองสวมหน้ากากอนามัยที่ไหนและอย่างไร?
ตอบ: ควรเริ่มต้นลองให้เด็กฝึกสวมใส่ภายในบ้านก่อนเสมอ โดยอาจชวนเล่นตกแต่งหน้ากากเป็นรูปต่าง ๆ เพื่อเพิ่มความสนุกสนาน
10. วิธีอธิบายเหตุผลเรื่องการสวมหน้ากากอนามัยให้เด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และมากกว่า 3 ปี แตกต่างกันอย่างไร?
ตอบ: เด็กต่ำกว่า 3 ปีควรอธิบายง่าย ๆ เน้นว่าจำเป็นเพื่อความปลอดภัยให้เขารู้สึกอุ่นใจ ส่วนเด็กโตเกิน 3 ปีควรเน้นอธิบายเรื่อง "เชื้อโรค" เพราะวัยนี้เข้าใจแล้วว่าเชื้อโรคทำให้เจ็บป่วยได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์เด็ก ชั้น 3 โซน E
บทความที่เกี่ยวข้อง
ในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดต่อในระบบทางเดินหายใจ เช่น RSV, HMPV และ Covid 19 การสวมหน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐานจัดเป็นวิธีช่วยป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในระบบทางเดินหายใจจากตัวผู้ติดเชื้อ และยังป้องกันการรับเชื้อในผู้สวมใส่หน้ากากอนามัยที่มีโอกาสสัมผัสกับผู้ป่วยที่มีอาการไอ หรือจาม ที่อยู่ในระยะห่างไม่ถึง 2 เมตร นอกจากนี้การใส่หน้ากากอนามัยช่วยลดการสัมผัสกับฝุ่น PM 2.5 ได้บางช่วงที่มีสถานการณ์ฝุ่น pm 2.5 แม้จะไม่เทียบเท่ากับการสวมหน้ากาก N95 โดยเฉพาะ การสวมหน้ากากอนามัยในเด็ก
เป็นที่ทราบดีว่ากลุ่มทารกแรกเกิด และเด็กเล็ก จัดเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ต้องให้ความสำคัญในการป้องกันเป็นพิเศษ แต่ด้วยสรีระของทางเดินหายใจ และกลไกการหายใจที่แตกต่างจากผู้ใหญ่ ผู้ปกครองจึงควรเลือกสวมหน้ากากป้องกันให้เหมาะสมกับช่วงอายุของเด็ก
เด็กอายุเท่าไหร่ควรสวมหน้ากากอนามัย? เกณฑ์ตามช่วงอายุที่ปลอดภัย
1. เด็กทารกแรกเกิด ถึง 1 ปี (ห้ามสวมหน้ากาก)
ไม่ควรสวมหน้ากาก เพราะทารกยังมีระบบหายใจที่ไม่แข็งแรงพอ เสี่ยงกับภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งเกิดอันตรายต่อระบบประสาทของทารกได้ และในกรณีการสวมวัสดุพลาสติกบังหน้าทารก ความคมของพลาสติกอาจบาดใบหน้าหรือดวงตาของทารก รวมทั้งเชือกหรือยางรัดก็เพิ่มความเสี่ยงในการพันรอบคอทารก ทำให้ขาดอากาศหายใจได้
- การดูแลจึงเน้นเป็นการเว้นระยะห่างจากผู้อื่นอย่างน้อย 2 เมตร
- งดการหอมแก้มหรือสัมผัสใกล้ชิดกับเด็กโดยไม่จำเป็น
- ผู้ปกครองควรอุ้มเด็กแนบกับอก หรือใส่รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิดหากจำเป็นต้องเดินทางออกนอกบ้าน
2. เด็กอายุ 1 ถึง 2 ปี (ใส่ด้วยความระมัดระวัง)
- ในวัยนี้เด็กบางคนสามารถถอดหน้ากากอนามัยได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
- หากจำเป็นต้องใส่หน้ากากควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และใส่ในระยะเวลาสั้นที่สุด
3. เด็กอายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไป (สามารถสวมใส่ได้)
- สามารถสวมใส่หน้ากากได้ สามารถถอดหน้ากากออกได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
- ยกเว้นเด็กกลุ่มที่มีความบกพร่องทางสมองหรือ ระบบทางเดินหายใจ
เด็กที่มีโรคประจำตัวที่ต้องการดูแลเป็นพิเศษ
- โดยเฉพาะโรคทางระบบประสาท หรือทางเดินหายใจบกพร่องรุนแรงที่ไม่สามารถใช้หน้ากากอนามัยได้
- ผู้ปกครองควรเคร่งครัดเรื่องระยะห่าง การใช้รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิด
- สามารถใช้เครื่องมือวิเคราะห์ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดแดงช่วยในการเฝ้าระวัง ร่วมด้วยได้
6 วิธีชวนลูกใส่หน้ากากอนามัยอย่างไรไม่ให้งอแง
- ผู้ปกครองควรสวมใส่หน้ากากอนามัยด้วย เพื่อให้เด็กไม่รู้สึกโดดเดี่ยว แปลกแยก
- ขณะสวมหน้ากากอนามัย ลองให้เด็กส่องกระจก และพูดคุยเกี่ยวกับการใส่หน้ากากอนามัย
- ลองสวมหน้ากากให้กับตุ๊กตา หรือวาดรูปหน้ากากบนการ์ตูนที่เด็กชอบ
- ให้เด็กดูรูปเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกันที่สวมหน้ากาก
- เล่นตกแต่งหน้ากากให้เป็นรูปต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนาน
- ควรให้เริ่มลองสวมหน้ากากอนามัยที่บ้านก่อนเสมอ
เคล็ดลับการอธิบายให้ลูกเข้าใจตามวัย
- ในเด็กอายุ < 3 ปี ควรอธิบายอย่างง่าย ๆ ว่าทำไมถึงต้องใส่หน้ากากอนามัย และเน้นย้ำว่าจำเป็นต้องสวมหน้ากากอนามัยเพื่อความปลอดภัย เมื่อเด็กเข้าใจก็จะรู้สึกอุ่นใจที่จะใช้หน้ากาก
- ในเด็กอายุ > 3 ปี ควรเน้นอธิบายเรื่องเชื้อโรค เนื่องจากวัยนี้มีความเข้าใจในเรื่องเชื้อโรคมากขึ้นแล้ว เชื้อบางอย่างทำให้เด็กป่วยได้ ดังนั้น จึงควรใส่หน้ากากอนามัยเพื่อป้องกัน
ข้อมูลจาก : พญ. นุจรี ขาวฉวีรัตนชาติ
เอกสารอ้างอิง
- American Academy of Pediatrics, Mask and Children During COVID-19 (Critical Updates on COVID-19)
- AnamaiMedia สื่อมัลติมีเดียกรมอนามัย เรื่อง กรมอนามัย แนะงดหอมแก้มเด็ก เลือกหน้ากากเหมาะกับวัย ลดการแพร่กระจายโควิด -19 โดย แพทย์หญิงพรรณพิมล วิปุลากร อธิบดีกรมอนามัย
Q&A เรื่องการสวมหน้ากากอนามัยในเด็ก
1. เด็กทารกแรกเกิดถึงอายุ 1 ปี ควรเกี่ยวกับการสวมหน้ากากอนามัยอย่างไร?
ตอบ: ไม่ควรสวมหน้ากากอนามัยอย่างเด็ดขาด เนื่องจากระบบหายใจยังไม่แข็งแรงพอ เสี่ยงต่อภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งและเป็นอันตรายต่อระบบประสาทได้
2. ทำไมจึงห้ามใช้พลาสติกบังหน้า (Face Shield) หรือสายรัดกับเด็กทารก?
ตอบ: เพราะความคมของพลาสติกอาจบาดใบหน้าหรือดวงตาของทารก และเชือกหรือยางรัดอาจเพิ่มความเสี่ยงในการพันรอบคอทำให้ขาดอากาศหายใจ
3. หากไม่สามารถให้เด็กทารกอายุต่ำกว่า 1 ปีสวมหน้ากากได้ ควรปกป้องลูกอย่างไรเมื่อออกจากบ้าน?
ตอบ: ควรเน้นการเว้นระยะห่างจากผู้อื่นอย่างน้อย 2 เมตร งดการหอมแก้มหรือสัมผัสใกล้ชิด และใช้วิธีอุ้มเด็กแนบกับอกหรือใส่รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิดแทน
4. เด็กอายุ 1 ถึง 2 ปี สามารถสวมหน้ากากอนามัยได้หรือไม่?
ตอบ: สามารถสวมใส่ได้แต่ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังสูงสุดและใส่ในระยะเวลาที่สั้นที่สุด เนื่องจากเด็กวัยนี้บางคนจะถอดหน้ากากออกเองเมื่อรู้สึกอึดอัด
5. เด็กอายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไป สามารถสวมหน้ากากอนามัยได้ตามปกติหรือไม่?
ตอบ: สามารถสวมใส่ได้ตามปกติ และเด็กในวัยนี้สามารถถอดหน้ากากออกได้เองเมื่อรู้สึกอึดอัด
6. เด็กกลุ่มไหนที่เป็นข้อยกเว้น และ "ไม่ควร" สวมหน้ากากอนามัยแม้จะมีอายุมากกว่า 2 ปี?
ตอบ: เด็กที่มีความบกพร่องทางสมอง ระบบทางเดินหายใจ หรือมีโรคประจำตัวขั้นรุนแรงที่ไม่สามารถใช้หน้ากากอนามัยได้
7. ผู้ปกครองจะดูแลเด็กที่มีโรคประจำตัวรุนแรงเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจอย่างไรในสภาวะแพร่ระบาด?
ตอบ: ควรงดใช้หน้ากากอนามัย แต่ให้เคร่งครัดเรื่องระยะห่าง ใช้รถเข็นที่มีผ้าคลุมปิด และสามารถใช้เครื่องมือวิเคราะห์ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดแดงช่วยเฝ้าระวังร่วมด้วย
8. มีเทคนิคอย่างไรให้เด็กยอมสวมหน้ากากอนามัยโดยไม่รู้สึกแปลกแยก?
ตอบ: ผู้ปกครองควรสวมหน้ากากอนามัยให้เด็กเห็นเป็นตัวอย่าง ลองให้เด็กส่องกระจกคุยกัน พาสวมหน้ากากให้ตุ๊กตา หรือให้ดูภาพเพื่อนรุ่นเดียวกันที่สวมหน้ากาก
9. ควรเริ่มต้นฝึกให้เด็กทดลองสวมหน้ากากอนามัยที่ไหนและอย่างไร?
ตอบ: ควรเริ่มต้นลองให้เด็กฝึกสวมใส่ภายในบ้านก่อนเสมอ โดยอาจชวนเล่นตกแต่งหน้ากากเป็นรูปต่าง ๆ เพื่อเพิ่มความสนุกสนาน
10. วิธีอธิบายเหตุผลเรื่องการสวมหน้ากากอนามัยให้เด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และมากกว่า 3 ปี แตกต่างกันอย่างไร?
ตอบ: เด็กต่ำกว่า 3 ปีควรอธิบายง่าย ๆ เน้นว่าจำเป็นเพื่อความปลอดภัยให้เขารู้สึกอุ่นใจ ส่วนเด็กโตเกิน 3 ปีควรเน้นอธิบายเรื่อง "เชื้อโรค" เพราะวัยนี้เข้าใจแล้วว่าเชื้อโรคทำให้เจ็บป่วยได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์เด็ก ชั้น 3 โซน E
บทความที่เกี่ยวข้อง
