15 พฤษภาคม 2569
ยาแก้แพ้ ใช้อย่างไรเมื่อมีอาการแพ้รุนแรง
แผนการดูแลผู้มีอาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis หรือ อนาฟัยแลกซิส)
1. อาการรุนแรงอย่างหนึ่งอย่างใดหรือเกิดขึ้นมากกว่า 1 ระบบ ให้ฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) และรีบไปพบแพทย์
|
ผิวหนัง ลมพิษทั่วตัว ตัวแดง |
ปาก ลิ้นบวม ปากบวม |
คอ แน่นคอ เสียงแหบ |
หัวใจ หน้าซีด หน้าเขียว |
|
ปอด หายใจไม่ออก แน่นหน้าอก |
กระเพาะ หรือลำไส้ อาเจียนรุนแรง |
สมอง รู้สึกแย่ ซึม |
2. อาการเล็กน้อยแต่เกิดขึ้นมากกว่า 1 ระบบ (Adrenaline / Epipen) และรีบไปพบแพทย์
|
ผิวหนัง ลมพิษ 2 – 3 จุด |
ปาก คันปาก |
จมูก คัน น้ำมูกไหล จาม |
กระเพาะ หรือลำไส้ คลื่นไส้เล็กน้อย ท้องอืด |
3. อาการเล็กน้อยเพียงระบบเดียว ให้รับประทานยาแก้แพ้และสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
ขนาดยาที่แพทย์ให้ใช้ได้
วิธีการฉีดอีพิเพ็น (Epipen)
ผู้ป่วยอยู่ในท่านั่งหรือท่านอนอย่าลุกนั่ง
1. แกะอีพิเพ็น (Epipen) ออกจากหลอดพลาสติกใส
2. ปลดตัวล็อคสีน้ำเงินออกโดยดึงออกตรงๆ ไม่ต้องบิดหรือหมุน
3. ปักและกดปลายสีส้มของอีพิเพ็น (Epipen) แน่นๆ ตั้งฉากกับผิวหนังที่ตรงกึ่งกลางของกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างจนกว่าจะได้ยินเสียงคลิก
4. กดแน่นๆ ค้างไว้ 3 วินาที (โดยนับ 1-2-3 ช้าๆ)
5. ถอนอีพิเพ็น (Epipen) ออกและนวดคลึงบริเวณที่ฉีด 10 วินาที
*หลังจากฉีดยาให้รีบไปพบแพทย์
วิธีการฉีดอะดรีนาลีน (Adrenaline)
โดยแพทย์จะเตรียมใส่กระบอกฉีดยาไว้ให้ ผู้ป่วยอยู่ในท่านั่งหรือท่านอนอย่าลุกนั่ง
1. ปลดปลอกเข็มพลาสติกออก
2. ปักเข็มตั้งฉากทะลุผิวหนังตรงกึ่งกลางของกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างจนมิดความยาวของเข็ม
3. ดันแกนพลาสติกสีขาวเพื่อเดินยาเข้าไปจนหมดกระบอกฉีดยา
4. ดึงเข็มฉีดยาออกและกดห้ามเลือดไว้ประมาณ 1 นาที
5. กำจัดเข็มทิ้งในที่ที่ปลอดภัย
*หลังจากฉีดยาให้รีบไปพบแพทย์
สิ่งที่ต้องรู้
1. ผู้ป่วยควรนอนราบและยกขาสูงเล็กน้อย ยกเว้นผู้ที่มีอาการเหนื่อย หายใจลำบากให้นั่งได้ ผู้ป่วยที่ตั้งครรภ์ควรนอนตะแคงซ้าย ห้ามลุกขึ้นยืนเร็วเกินไป
2. หากมีความจำเป็นในทุกกรณีสามารถฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) ทะลุผ่านเสื้อได้เลย
3. การฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) ต้องฉีดเข้ากล้ามเนื้อต้นขาด้านข้าง หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 5 นาที สามารถฉีดซ้ำได้อีกครั้ง
4. สามารถให้ยาแก้แพ้และยาขยายหลอดลมได้ตามอาการ แต่ยาเหล่านี้ไม่สามารถรักษาอาการแพ้รุนแรงได้
5. หากมีอาการรุนแรงหรืออาการมากกว่า 1 ระบบ ผู้ป่วยหรือญาติควรไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด อย่าประมาทเพราะอาการอาจแย่ลงอย่างเฉียบพลันได้
สอบถามช้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์โรคภูมิแพ้ ชั้น 3 โซน D
บทความที่เกี่ยวข้อง
แผนการดูแลผู้มีอาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis หรือ อนาฟัยแลกซิส)
1. อาการรุนแรงอย่างหนึ่งอย่างใดหรือเกิดขึ้นมากกว่า 1 ระบบ ให้ฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) และรีบไปพบแพทย์
|
ผิวหนัง ลมพิษทั่วตัว ตัวแดง |
ปาก ลิ้นบวม ปากบวม |
คอ แน่นคอ เสียงแหบ |
หัวใจ หน้าซีด หน้าเขียว |
|
ปอด หายใจไม่ออก แน่นหน้าอก |
กระเพาะ หรือลำไส้ อาเจียนรุนแรง |
สมอง รู้สึกแย่ ซึม |
2. อาการเล็กน้อยแต่เกิดขึ้นมากกว่า 1 ระบบ (Adrenaline / Epipen) และรีบไปพบแพทย์
|
ผิวหนัง ลมพิษ 2 – 3 จุด |
ปาก คันปาก |
จมูก คัน น้ำมูกไหล จาม |
กระเพาะ หรือลำไส้ คลื่นไส้เล็กน้อย ท้องอืด |
3. อาการเล็กน้อยเพียงระบบเดียว ให้รับประทานยาแก้แพ้และสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
ขนาดยาที่แพทย์ให้ใช้ได้
วิธีการฉีดอีพิเพ็น (Epipen)
ผู้ป่วยอยู่ในท่านั่งหรือท่านอนอย่าลุกนั่ง
1. แกะอีพิเพ็น (Epipen) ออกจากหลอดพลาสติกใส
2. ปลดตัวล็อคสีน้ำเงินออกโดยดึงออกตรงๆ ไม่ต้องบิดหรือหมุน
3. ปักและกดปลายสีส้มของอีพิเพ็น (Epipen) แน่นๆ ตั้งฉากกับผิวหนังที่ตรงกึ่งกลางของกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างจนกว่าจะได้ยินเสียงคลิก
4. กดแน่นๆ ค้างไว้ 3 วินาที (โดยนับ 1-2-3 ช้าๆ)
5. ถอนอีพิเพ็น (Epipen) ออกและนวดคลึงบริเวณที่ฉีด 10 วินาที
*หลังจากฉีดยาให้รีบไปพบแพทย์
วิธีการฉีดอะดรีนาลีน (Adrenaline)
โดยแพทย์จะเตรียมใส่กระบอกฉีดยาไว้ให้ ผู้ป่วยอยู่ในท่านั่งหรือท่านอนอย่าลุกนั่ง
1. ปลดปลอกเข็มพลาสติกออก
2. ปักเข็มตั้งฉากทะลุผิวหนังตรงกึ่งกลางของกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างจนมิดความยาวของเข็ม
3. ดันแกนพลาสติกสีขาวเพื่อเดินยาเข้าไปจนหมดกระบอกฉีดยา
4. ดึงเข็มฉีดยาออกและกดห้ามเลือดไว้ประมาณ 1 นาที
5. กำจัดเข็มทิ้งในที่ที่ปลอดภัย
*หลังจากฉีดยาให้รีบไปพบแพทย์
สิ่งที่ต้องรู้
1. ผู้ป่วยควรนอนราบและยกขาสูงเล็กน้อย ยกเว้นผู้ที่มีอาการเหนื่อย หายใจลำบากให้นั่งได้ ผู้ป่วยที่ตั้งครรภ์ควรนอนตะแคงซ้าย ห้ามลุกขึ้นยืนเร็วเกินไป
2. หากมีความจำเป็นในทุกกรณีสามารถฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) ทะลุผ่านเสื้อได้เลย
3. การฉีดอะดรีนาลีนหรืออีพิเพ็น (Adrenaline / Epipen) ต้องฉีดเข้ากล้ามเนื้อต้นขาด้านข้าง หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 5 นาที สามารถฉีดซ้ำได้อีกครั้ง
4. สามารถให้ยาแก้แพ้และยาขยายหลอดลมได้ตามอาการ แต่ยาเหล่านี้ไม่สามารถรักษาอาการแพ้รุนแรงได้
5. หากมีอาการรุนแรงหรืออาการมากกว่า 1 ระบบ ผู้ป่วยหรือญาติควรไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด อย่าประมาทเพราะอาการอาจแย่ลงอย่างเฉียบพลันได้
สอบถามช้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์โรคภูมิแพ้ ชั้น 3 โซน D
บทความที่เกี่ยวข้อง
