ยาฉีดชีววัตถุรักษาโรคสะเก็ดเงินเรื้อรัง

โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วผิดปกติ ส่งผลให้เกิด ผื่นแดง มีสะเก็ดหนาสีขาว โดยมักพบที่ ข้อศอก ข้อเข่า หนังศีรษะ และอาจมีความผิดปกติของเล็บร่วมด้วย

ยาฉีดชีววัตถุออะไร?

ยาฉีดชีววัตถุ (Biologics)คือยาที่ผลิตจากโปรตีนที่ออกแบบให้ทำงานคล้ายสารตามธรรมชาติในร่างกาย โดยยาจะออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจง ช่วยยับยั้งสารที่ก่อให้เกิดการอักเสบซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคสะเก็ดเงิน ได้แก่

ช่วยลดการอักเสบและการสะสมของเซลล์ผิวหนัง
ลดการทำงานของ สารโปรตีนที่กระตุ้นการอักเสบในร่างกาย หากมีมากเกินไป จะทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง
ลดการทำงานของเซลล์ที่ก่อให้เกิดการอักเสบ

การรักษาโรคสะเก็ดเงิน

การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค ผู้ที่มีอาการผื่นผิวหนังเล็กน้อยถึงปานกลาง (≤10% ของพื้นที่ผิวหนังทั้งหมด) รักษาด้วยการใช้ยาทา และในรายที่มีอาการผื่นผิวหนังปานกลางไปจนถึงมาก หรือมีข้ออักเสบร่วมด้วย แพทย์จะพิจารณารักษาด้วยการใช้ยารับประทาน ยาฉีด หรือการฉายแสงด้วยรังสีอัลตราไวโอเลต

วิธีการรักษา

ยาทาภายนอก เช่น ยาทาคอร์ติโคสเตียรอยด์ น้ำมันดิน แอนทราลิน อนุพันธ์ของวิตามินดี ยาทากลุ่ม Calcineurin inhibitor (แคลซินูริน อินฮิบิเตอร์) และ Keratolytic agents (สารลอกเคอราติน)
ยาชนิดรับประทาน เช่น เมทโทเทรกเสท อาซิเทรติน ไซโคลสปอริน
การรักษาด้วยรังสีอัลตราไวโอเลต เป็นอีกวิธีที่ได้ผลดีในการรักษาสะเก็ดเงิน โดยมีการรักษา 2 ชนิด คือ ยูวีเอและยูวีบี ซึ่งต้องรับการรักษา 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 3 เดือนติดต่อกัน
การรักษาด้วยยาชนิดฉีดกลุ่มชีววัตถุ เช่น Etanercept (อีทาเนอเซปท์), Infliximab (อินฟลิซิแมบ), Adalimumab (อะดาลิมูแมบ), Ustekinumab (อุสเตคินูแมบ), Secukinumab (ซีคูคินูแมบ), Ixekizumab (อิเซคิซซูแมบ), Brodalumab (โบรดาลูแมบ), Guselkumab (กูเซลคูแมบ)

ผู้ที่เหมาะสมสำหรับยาฉีดชีววัตถุ

ผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบเดิม เช่น ใช้ยาทาสเตียรอยด์ หรือการฉายแสงแล้วอาการไม่ดีขึ้น
ผู้ที่มีผลข้างเคียงจากการรักษา เช่น ผลข้างเคียงจากสเตียรอยด์ที่ทำให้ผิวบางหรือมีปัญหากับระบบฮอร์โมน
ผู้ที่มีโรคอื่นร่วมด้วย เช่น โรคข้ออักเสบสะเก็ดเงิน (Psoriatic Arthritis) หรือ โรคอักเสบเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งยาชีววัตถุช่วยลดอาการอักเสบของผิวหนังและข้อ

ข้อดีของยาฉีดชีววัตถุ

มีประสิทธิภาพสูง เห็นผลการรักษาชัดเจนในผู้ป่วยส่วนใหญ่
เหมาะกับผู้ที่มีอาการรุนแรงปานกลางถึงรุนแรงมาก
ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจง ลดการอักเสบจากภายใน ไม่กดภูมิคุ้มกันร่างกายโดยรวม
ผลข้างเคียงรุนแรงค่อนข้างต่ำ เมื่อเทียบกับยากินบางชนิด
ช่วยควบคุมโรคได้ในระยะยาว ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทาง

ข้อควรระวังในการใช้ยาฉีดชีววัตถุ

ผู้ที่มีประวัติแพ้ยาฉีดชีววัตถุ หรือสารละลายที่ใช้ในส่วนประกอบยา
ผู้ที่มีการติดเชื้อรุนแรง เช่น วัณโรค ไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี และ เอชไอวี
ก่อนรับยาฉีดชีววัตถุต้องได้รับการตรวจคัดกรองโรคติดเชื้อ และประเมินความพร้อมทางร่างกาย

ตรวจสอบบทความโดย : นพ.สิทธิโรจน์ อรุณขจรศักดิ์

Q&A เกี่ยวกับการรักษาโรคสะเก็ดเงินเรื้อรังด้วยยาฉีดชีววัตถุ

1. ยาฉีดชีววัตถุรักษาโรคสะเก็ดเงินคืออะไร?

ตอบ: เป็นยาที่ผลิตจากโปรตีนสังเคราะห์ซึ่งออกแบบมาให้ทำงานคล้ายสารในร่างกาย ออกฤทธิ์ยับยั้งสารและเซลล์ที่ก่อให้เกิดการอักเสบซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคสะเก็ดเงินโดยเฉพาะ

2. ยาฉีดชีววัตถุแตกต่างจากการรักษาด้วยยาทั่วไปอย่างไร?

ตอบ: ยาฉีดชีววัตถุจะออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงที่ต้นเหตุของการอักเสบภายใน ไม่กดภูมิคุ้มกันทั้งหมดของร่างกายเหมือนยากินบางชนิด และเห็นผลการรักษาชัดเจนในผู้ป่วยที่ใช้ยาทาหรือยากินแล้วไม่ได้ผล

3. โรคสะเก็ดเงินระดับไหนที่ควรเริ่มใช้ยาฉีดชีววัตถุ?

ตอบ: เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการสะเก็ดเงินระดับปานกลางถึงรุนแรงมาก หรือผู้ที่มีภาวะข้ออักเสบสะเก็ดเงินร่วมด้วย

4. ผู้ป่วยสะเก็ดเงินกลุ่มใดบ้างที่เหมาะกับการใช้ยาฉีดชีววัตถุ?

ตอบ: ผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อยาทา ยารับประทาน หรือการฉายแสง, ผู้ที่เกิดผลข้างเคียงจากการใช้สเตียรอยด์ (เช่น ผิวบาง) และผู้ที่มีอาการข้ออักเสบสะเก็ดเงินร่วมด้วย

5. การรักษาโรคสะเก็ดเงินระยะเริ่มต้น (ผื่นน้อย) ทำอย่างไร?

ตอบ: หากผื่นผิวหนังมีพื้นที่ ≤10% ของร่างกาย มักเริ่มต้นรักษาด้วยยาทาภายนอก เช่น ยาสเตียรอยด์, น้ำมันดิน, อนุพันธ์วิตามินดี หรือยาทากลุ่ม Calcineurin inhibitor

6. หากมีอาการข้ออักเสบสะเก็ดเงิน (Psoriatic Arthritis) ยาฉีดชีววัตถุช่วยได้หรือไม่?

ตอบ: ช่วยได้ดีมาก ยาฉีดชีววัตถุสามารถลดการอักเสบได้ทั้งบริเวณผิวหนังและข้อต่อ ช่วยลดอาการปวด ตึง และชะลอความเสียหายของข้อ

7. ตัวอย่างยาฉีดชีววัตถุที่ใช้รักษาโรคสะเก็ดเงินมีอะไรบ้าง?

ตอบ: เช่น Etanercept, Infliximab, Adalimumab, Ustekinumab, Secukinumab, Ixekizumab, Brodalumab และ Guselkumab

8. ก่อนเริ่มฉีดยาชีววัตถุ ต้องเตรียมตัวหรือตรวจอะไรบ้าง?

ตอบ: ผู้ป่วยต้องได้รับการประเมินร่างกายและตรวจคัดกรองโรคติดเชื้อรุนแรงก่อนเสมอ เช่น ตรวจหาเชื้อวัณโรค, ไวรัสตับอักเสบบี, ไวรัสตับอักเสบซี และเชื้อ HIV

9. ใครบ้างที่ไม่ควรรักษาด้วยยาฉีดชีววัตถุ?

ตอบ: ผู้ที่มีประวัติแพ้ยาฉีดชีววัตถุหรือส่วนประกอบของยา และผู้ที่กำลังมีการติดเชื้อรุนแรงในร่างกาย

10. หากต้องการปรึกษาเรื่องการใช้ยาฉีดชีววัตถุ สามารถติดต่อได้ที่ไหน?

ตอบ: เข้ารับคำปรึกษาและประเมินอาการได้ที่ ศูนย์ผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง ชั้น 3 โซน A

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง ชั้น 3 โซน A

บทความที่เกี่ยวข้อง

สะเก็ดเงิน โรคผิวหนังที่รักษาไม่หายขาด

โรคลมพิษ ผื่นแดงร้าย อันตรายกว่าที่คิด

โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic dermatitis)