“หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” เทคโนโลยีแห่งยุค เพื่อการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

     การใช้แขนกลช่วยผ่าตัด เป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่กำลังได้รับความนิยมอย่างสูง เพราะไม่เพียงเป็นประโยชน์อย่างมากต่อผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังช่วยให้ทีมแพทย์สามารถก้าวข้ามข้อจำกัดหลายประการของการผ่าตัดในบริเวณที่ซับซ้อนและเข้าถึงได้ยาก ทำให้ผู้ป่วยเจ็บตัวน้อยลง เกิดผลข้างเคียงหรือภาวะแทรกซ้อนน้อยมาก อีกทั้งยังสามารถลดความเสี่ยงจากปัญหาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศหลังการผ่าตัดอีกด้วย

     การผ่าตัดโดยใช้แขนกลหุ่นยนต์ที่เรียกว่า ดาวินชี (robotic–assisted da Vinci surgery) เป็นการนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์มาช่วยในการผ่าตัดภายใต้การควบคุมของแพทย์ โดยระบบของดาวินชีมีองค์ประกอบหลักๆ ดังนี้คือ

  • กล้องที่ให้ภาพขยายแบบ 3 มิติที่มีความลึกและคมชัด แพทย์จึงสามารถมองเห็นรายละเอียดต่างๆ ของอวัยวะภายในร่างกาย รวมถึงเนื้อเยื่อ และเส้นประสาทได้อย่างชัดเจน
  • ชุดควบคุมหรือสั่งการ (console) เป็นตำแหน่งที่ศัลยแพทย์นั่งควบคุมการผ่าตัดผ่านจอภาพ 3 มิติ โดยที่นั่งออกแบบตามหลักการยศาสตร์ (ergonomics) เพื่อให้เหมาะสมกับการทำงานของแพทย์
  • มือกล (wristed instruments) สามารถหมุนและโค้งงอเครื่องมือได้ถึงเจ็ดทิศทาง ขณะที่เครื่องมือในการผ่าตัดส่องกล้องธรรมดาสามารถหมุนได้เพียงสี่ทิศทาง จึงให้การเคลื่อนไหวอย่างอิสระมากกว่ามือมนุษย์ ทั้งยังมีความแม่นยำอย่างมากเนื่องจากมีการตรวจจับความสั่นด้วยเทคโนโลยีล้ำสมัย
  • เตียงผู้ป่วย (patient-side cart) ออกแบบเป็นพิเศษสำหรับการทำงานของระบบดาวินชีโดยเฉพาะ

     สำหรับการนำเครื่องมือต่างๆ เข้าสู่ร่างกายนั้น จะทำผ่านรูเล็กๆ ห้าจุดที่เจาะเข้าทางหน้าท้องบริเวณใกล้สะดือ โดยศัลยแพทย์จะนั่งประจำที่ console เพื่อทำการผ่าตัดผ่านจอภาพซึ่งระบบจะถ่ายทอดสัญญาณการเคลื่อนไหวจากมือศัลยแพทย์ไปยังแขนกลขนาดจิ๋วที่กำลังผ่าตัดอยู่ภายในร่างกายของผู้ป่วย

     ทั้งนี้ แขนกลของระบบดาวินชีมีด้วยกัน 4 แขน แขนที่ 1 ใช้ในการถือกล้องขยายภาพ 3 มิติ เพื่อส่งภาพอวัยวะภายในของผู้ป่วยออกมายังมอนิเตอร์ ขณะที่แขนที่ 2 และ 3 ช่วยในการตัด ผูก ตลอดจนเย็บเนื้อเยื่อ ส่วนแขนที่ 4 ทำหน้าที่ดึงรั้งเนื้อเยื่อเพื่อช่วยในการผ่าตัด

     การใช้ “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” ถือเป็นวิธีการรักษาที่พัฒนาต่อเนื่องมาจาก “การผ่าตัดด้วยกล้อง” โดยศัลยแพทย์จะเป็นผู้ควบคุมการเคลื่อนไหวของหุ่นยนต์ หุ่นยนต์เป็นเพียง “ผู้ช่วย” ให้การผ่าตัดสะดวกยิ่งขึ้นและลดผลข้างเคียงต่อร่างกายผู้ป่วยให้น้อยลง”

     โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ได้นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดเข้ามาให้บริการรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก เพิ่มโอกาสการกลับมาดำเนินชีวิตได้อย่างปกติให้กับผู้ป่วย ทั้งนี้การใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดยังคงต้องอยู่ภายใต้ดุลพินิจของศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สำหรับผู้ที่สนใจสามารถปรึกษา หรือขอคำแนะนำเพื่อเข้ารับการรักษา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ทางเดินปัสสาวะ ชั้น 4 โซน A

     การใช้แขนกลช่วยผ่าตัด เป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่กำลังได้รับความนิยมอย่างสูง เพราะไม่เพียงเป็นประโยชน์อย่างมากต่อผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังช่วยให้ทีมแพทย์สามารถก้าวข้ามข้อจำกัดหลายประการของการผ่าตัดในบริเวณที่ซับซ้อนและเข้าถึงได้ยาก ทำให้ผู้ป่วยเจ็บตัวน้อยลง เกิดผลข้างเคียงหรือภาวะแทรกซ้อนน้อยมาก อีกทั้งยังสามารถลดความเสี่ยงจากปัญหาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศหลังการผ่าตัดอีกด้วย

     การผ่าตัดโดยใช้แขนกลหุ่นยนต์ที่เรียกว่า ดาวินชี (robotic–assisted da Vinci surgery) เป็นการนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์มาช่วยในการผ่าตัดภายใต้การควบคุมของแพทย์ โดยระบบของดาวินชีมีองค์ประกอบหลักๆ ดังนี้คือ

  • กล้องที่ให้ภาพขยายแบบ 3 มิติที่มีความลึกและคมชัด แพทย์จึงสามารถมองเห็นรายละเอียดต่างๆ ของอวัยวะภายในร่างกาย รวมถึงเนื้อเยื่อ และเส้นประสาทได้อย่างชัดเจน
  • ชุดควบคุมหรือสั่งการ (console) เป็นตำแหน่งที่ศัลยแพทย์นั่งควบคุมการผ่าตัดผ่านจอภาพ 3 มิติ โดยที่นั่งออกแบบตามหลักการยศาสตร์ (ergonomics) เพื่อให้เหมาะสมกับการทำงานของแพทย์
  • มือกล (wristed instruments) สามารถหมุนและโค้งงอเครื่องมือได้ถึงเจ็ดทิศทาง ขณะที่เครื่องมือในการผ่าตัดส่องกล้องธรรมดาสามารถหมุนได้เพียงสี่ทิศทาง จึงให้การเคลื่อนไหวอย่างอิสระมากกว่ามือมนุษย์ ทั้งยังมีความแม่นยำอย่างมากเนื่องจากมีการตรวจจับความสั่นด้วยเทคโนโลยีล้ำสมัย
  • เตียงผู้ป่วย (patient-side cart) ออกแบบเป็นพิเศษสำหรับการทำงานของระบบดาวินชีโดยเฉพาะ

     สำหรับการนำเครื่องมือต่างๆ เข้าสู่ร่างกายนั้น จะทำผ่านรูเล็กๆ ห้าจุดที่เจาะเข้าทางหน้าท้องบริเวณใกล้สะดือ โดยศัลยแพทย์จะนั่งประจำที่ console เพื่อทำการผ่าตัดผ่านจอภาพซึ่งระบบจะถ่ายทอดสัญญาณการเคลื่อนไหวจากมือศัลยแพทย์ไปยังแขนกลขนาดจิ๋วที่กำลังผ่าตัดอยู่ภายในร่างกายของผู้ป่วย

     ทั้งนี้ แขนกลของระบบดาวินชีมีด้วยกัน 4 แขน แขนที่ 1 ใช้ในการถือกล้องขยายภาพ 3 มิติ เพื่อส่งภาพอวัยวะภายในของผู้ป่วยออกมายังมอนิเตอร์ ขณะที่แขนที่ 2 และ 3 ช่วยในการตัด ผูก ตลอดจนเย็บเนื้อเยื่อ ส่วนแขนที่ 4 ทำหน้าที่ดึงรั้งเนื้อเยื่อเพื่อช่วยในการผ่าตัด

     การใช้ “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” ถือเป็นวิธีการรักษาที่พัฒนาต่อเนื่องมาจาก “การผ่าตัดด้วยกล้อง” โดยศัลยแพทย์จะเป็นผู้ควบคุมการเคลื่อนไหวของหุ่นยนต์ หุ่นยนต์เป็นเพียง “ผู้ช่วย” ให้การผ่าตัดสะดวกยิ่งขึ้นและลดผลข้างเคียงต่อร่างกายผู้ป่วยให้น้อยลง”

     โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ได้นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดเข้ามาให้บริการรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก เพิ่มโอกาสการกลับมาดำเนินชีวิตได้อย่างปกติให้กับผู้ป่วย ทั้งนี้การใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดยังคงต้องอยู่ภายใต้ดุลพินิจของศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สำหรับผู้ที่สนใจสามารถปรึกษา หรือขอคำแนะนำเพื่อเข้ารับการรักษา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ทางเดินปัสสาวะ ชั้น 4 โซน A


ค้นหาแพทย์

สาระสุขภาพ

ศูนย์รักษาโรคเฉพาะทาง